Czy potrącenie to płatność gotówkowa objęta limitem 15.000 zł?

Czy potrącenie to płatność gotówkowa objęta limitem 15.000 zł?

Z dniem 1 stycznia 2017 roku weszła w życie zmiana w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zmniejszająca limit transakcji gotówkowych pomiędzy przedsiębiorcami do 15.000 zł (art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Wprowadzono też istotną zmianę do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,  ograniczającą prawo do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie z brzmieniem nowego art. 15d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (transakcja pomiędzy przedsiębiorcami przekraczająca limit 15.000 zł), została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Mając na uwadze powyższe, od 1 stycznia 2017 r., podatnicy nie będą mogli zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatku uregulowanego bez pośrednictwa rachunku płatniczego w tej części, która przekracza 15 000 zł.

Powstaje jednakże pytanie czy potrącenie pomiędzy kontrahentami, dotyczące kwoty przekraczającej wartość 15.000 zł jest objęta regulacją nowego art. 15d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zacznijmy od wytłumaczenia czym jest potrącenie.

Potrącenie może być zastosowane w sytuacji, gdy (1) jedna strona transakcji jest jednocześnie i wierzycielem i dłużnikiem drugiej strony (np.: A ma zapłacić określoną kwotę B i jednocześnie B ma zapłacić określoną kwotę A), (2) wierzytelności są jednorodzajowe (np.: pieniężne) oraz (3) obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Po skorzystaniu z potrącenia następuje wzajemne umorzenie wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (jeśli A ma zapłacić B 120 i jednocześnie B ma zapłacić A 100 to po potrąceniu – A ma zapłacić B 20).

Potrącenie jest dokonywane w formie oświadczenia złożonego drugiej stronie.

Potrącenie nie może być utożsamiane z płatnością, ponieważ skutkiem złożenia oświadczenia o potrąceniu jest jednoczesne wygaśnięcie wierzytelności o niższej wartości w całości, a wierzytelności o wyższej wartości w części. Potrącenie więc nie polega na przepływie gotówki czy transferze środków niepieniężnych; w związku z potrąceniem następuje u obu stron transakcji jednoczesne wygaśnięcie określonych zobowiązań.

W związku z powyższym, przepis zawarty w art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie ma zastosowania do dokonywanych potrąceń (kompensat/nettingu).

Celem wprowadzenia przepisu art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych było ograniczenie praktyki gotówkowego regulowania zobowiązań na rzecz form bezgotówkowych. Ponieważ potrącenie (kompensata) to inna niż gotówkowa forma prowadząca do wygaśnięcia zobowiązania nie może ona być uznana za objęta regulacją znajdującą się w art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

 

Foto dzięki uprzejmości iosphere / freedigitalphotos.net